Lãi suất tiết kiệm năm 2025 đang có xu hướng tăng tại nhiều ngân hàng, khiến thị trường huy động trở nên sôi động hơn và mở ra thêm lựa chọn cho người gửi tiền. Việc theo dõi và so sánh lãi suất giúp tối ưu lợi nhuận, đồng thời đảm bảo dòng tiền an toàn trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động. Trong bài viết dưới đây, Tổ Buôn Chứng Khoán sẽ giúp nhà đầu tư hiểu rõ về mối quan hệ giữa lãi suất và thị trường chứng khoán có lựa chọn phù hợp nhất!
Lãi suất tiết kiệm là gì?
Lãi suất tiết kiệm là mức lãi mà ngân hàng trả cho khách hàng khi gửi tiền tiết kiệm trong một khoảng thời gian nhất định. Mức lãi này được tính dựa trên số tiền gửi, kỳ hạn gửi và lãi suất do ngân hàng công bố. Gửi tiết kiệm giúp người gửi bảo toàn vốn, tạo thu nhập ổn định và hạn chế rủi ro so với nhiều kênh đầu tư khác. Đây cũng là hình thức tích lũy tài chính phổ biến của cá nhân và hộ gia đình.
Mối quan hệ giữa lãi suất tiết kiệm và thị trường chứng khoán
Lãi suất tiết kiệm và thị trường chứng khoán có mối quan hệ ngược chiều tương đối, phản ánh sự dịch chuyển dòng tiền trong nền kinh tế. Khi lãi suất thay đổi, nhà đầu tư thường cân nhắc lại giữa kênh gửi tiết kiệm an toàn và đầu tư cổ phiếu rủi ro hơn nhưng kỳ vọng lợi nhuận cao. Do đó, biến động lãi suất thường tác động mạnh đến tâm lý, dòng tiền và định giá cổ phiếu trên thị trường.
Lãi suất tiết kiệm tăng thì thị trường biến động như thế nào?
Khi lãi suất tiết kiệm tăng, thị trường chứng khoán thường chịu áp lực theo các hướng sau:
- Dòng tiền rút khỏi chứng khoán: Gửi tiết kiệm trở nên hấp dẫn hơn nhờ lợi suất cao và rủi ro thấp, khiến một phần vốn đầu tư rời khỏi cổ phiếu.
- Chi phí vốn của doanh nghiệp tăng: Lãi vay cao làm giảm lợi nhuận, đặc biệt với doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính lớn (bất động sản, xây dựng, hạ tầng…).
- Định giá cổ phiếu bị chiết khấu: Lãi suất cao làm giảm giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai, khiến P/E, P/B có xu hướng co lại.
- Tâm lý thị trường thận trọng: Nhà đầu tư ưu tiên phòng thủ, thị trường dễ rung lắc hoặc điều chỉnh.
Nhìn chung, lãi suất tăng thường bất lợi cho thị trường chứng khoán, nhất là trong ngắn hạn.
Mối quan hệ giữa lãi suất tiết kiệm và thị trường chứng khoán
Lãi suất tiết kiệm giảm thì thị trường thay đổi ra sao?
Ngược lại, khi lãi suất tiết kiệm giảm, thị trường chứng khoán thường được hỗ trợ tích cực:
- Dòng tiền quay lại kênh cổ phiếu: Lợi suất tiết kiệm thấp khiến nhà đầu tư tìm kiếm kênh sinh lời cao hơn.
- Doanh nghiệp hưởng lợi từ chi phí vốn rẻ: Lãi vay thấp giúp mở rộng sản xuất, cải thiện lợi nhuận và triển vọng tăng trưởng.
- Định giá thị trường được nâng đỡ: Lãi suất thấp làm tăng giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai, hỗ trợ giá cổ phiếu.
- Tâm lý đầu tư tích cực hơn: Khẩu vị rủi ro tăng, thị trường dễ hình thành xu hướng hồi phục hoặc tăng trưởng.
Trong đa số trường hợp, lãi suất giảm là yếu tố hỗ trợ quan trọng cho thị trường chứng khoán, đặc biệt với các nhóm ngành chu kỳ và tăng trưởng.
Mối quan hệ giữa lãi suất tiết kiệm và giá cổ phiếu
Lãi suất tiết kiệm và giá cổ phiếu có mối quan hệ ngược chiều mang tính tương đối, phản ánh sự dịch chuyển dòng tiền giữa kênh đầu tư an toàn và kênh đầu tư rủi ro. Khi lãi suất tiết kiệm thay đổi, kỳ vọng lợi nhuận, chi phí vốn của doanh nghiệp và tâm lý nhà đầu tư đều bị tác động, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến giá cổ phiếu trên thị trường.
| Góc độ phân tích | Khi lãi suất tiết kiệm tăng | Khi lãi suất tiết kiệm giảm | Tác động lên giá cổ phiếu |
| Dịch chuyển dòng tiền | Tiền có xu hướng chuyển sang gửi tiết kiệm vì lợi suất hấp dẫn, ít rủi ro | Tiền có xu hướng dịch chuyển sang chứng khoán để tìm lợi suất cao hơn | Tăng lãi suất → giảm/đè giá; giảm lãi suất → hỗ trợ tăng giá |
| Chi phí vốn doanh nghiệp | Lãi vay tăng, chi phí tài chính cao hơn | Lãi vay giảm, doanh nghiệp dễ mở rộng và tối ưu chi phí | Lãi suất tăng → bất lợi; lãi suất giảm → tích cực |
| Lợi nhuận & triển vọng tăng trưởng | Biên lợi nhuận dễ bị co lại, kế hoạch đầu tư thận trọng hơn | Dễ thúc đẩy đầu tư, tiêu dùng và tăng trưởng doanh thu | Lãi suất tăng → giảm kỳ vọng; lãi suất giảm → tăng kỳ vọng |
| Định giá (P/E, chiết khấu dòng tiền) | Tỷ lệ chiết khấu cao hơn → định giá “co” | Tỷ lệ chiết khấu thấp hơn → định giá “nở” | Tăng lãi suất → giảm định giá; giảm lãi suất → tăng định giá |
| Tâm lý & khẩu vị rủi ro | Ưu tiên phòng thủ, ngại rủi ro | Dễ chấp nhận rủi ro hơn, kỳ vọng lợi nhuận cao hơn | Tăng lãi suất → rung lắc/điều chỉnh; giảm lãi suất → hưng phấn/khởi sắc |
| Tác động theo nhóm ngành | Bất lợi cho nhóm vay nợ nhiều (BĐS, xây dựng, hạ tầng); có thể tốt hơn cho nhóm phòng thủ | Hỗ trợ nhóm chu kỳ/tăng trưởng (BĐS, xây dựng, tiêu dùng, công nghiệp) | Không đồng đều: tùy cấu trúc nợ và độ nhạy chu kỳ |
| Hành vi NĐT cá nhân | Dễ “chốt lời” để chuyển sang kênh an toàn | Dễ “tăng tỷ trọng” cổ phiếu vì tiết kiệm kém hấp dẫn | Tăng lãi suất → áp lực bán; giảm lãi suất → lực mua |
| Tác động tới thanh khoản thị trường | Thanh khoản thường giảm do tiền đứng ngoài/đi gửi | Thanh khoản thường tăng do tiền vào thị trường | Thanh khoản giảm → giá khó tăng; thanh khoản tăng → giá dễ bứt |
| Rủi ro vĩ mô đi kèm | Thường gắn với kiểm soát lạm phát, thắt chặt tiền tệ | Thường gắn với kích thích tăng trưởng, nới lỏng tiền tệ | Bối cảnh vĩ mô quyết định mức độ tác động |
| Độ trễ tác động | Có thể phản ứng nhanh về tâm lý, nhưng ảnh hưởng KQKD có độ trễ | Tâm lý cải thiện nhanh; lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện theo chu kỳ | Giá có thể phản ứng trước khi số liệu KQKD phản ánh rõ |
| Ngoại lệ thường gặp | Nếu tăng lãi suất do kinh tế quá nóng, một số ngành vẫn tăng nhờ lợi nhuận tốt | Nếu giảm lãi suất vì suy thoái mạnh, TTCK có thể vẫn giảm vì lợi nhuận xấu | Lãi suất chỉ là một biến số, không phải yếu tố duy nhất |
Mối quan hệ giữa lãi suất tiết kiệm và giá cổ phiếu
Các yếu tố ảnh hưởng đến lãi suất tiết kiệm và thị trường chứng khoán
Lãi suất tiết kiệm và thị trường chứng khoán chịu tác động đồng thời từ nhiều yếu tố vĩ mô và hành vi thị trường. Những yếu tố này không chỉ quyết định mặt bằng lãi suất mà còn chi phối dòng tiền, tâm lý nhà đầu tư và xu hướng biến động của giá cổ phiếu.
- Chính sách tiền tệ: Quyết định điều hành lãi suất, kiểm soát cung tiền của ngân hàng trung ương có tác động trực tiếp đến lãi suất tiết kiệm và gián tiếp đến thị trường chứng khoán. Nới lỏng tiền tệ thường hỗ trợ dòng tiền vào cổ phiếu, trong khi thắt chặt tiền tệ làm gia tăng áp lực điều chỉnh.
- Lạm phát: Lạm phát cao khiến lãi suất tiết kiệm phải tăng để bảo toàn giá trị tiền gửi, làm giảm sức hấp dẫn của chứng khoán. Ngược lại, lạm phát ổn định tạo điều kiện duy trì mặt bằng lãi suất thấp, hỗ trợ định giá cổ phiếu.
- Tăng trưởng kinh tế: Nền kinh tế tăng trưởng tốt cải thiện lợi nhuận doanh nghiệp và kỳ vọng thị trường, dù lãi suất có thể nhích lên. Khi kinh tế suy yếu, lãi suất thường giảm để kích thích, nhưng giá cổ phiếu chỉ hồi phục nếu triển vọng lợi nhuận được cải thiện.
- Thanh khoản hệ thống ngân hàng: Thanh khoản dồi dào giúp ngân hàng giảm lãi suất huy động, tạo điều kiện cho dòng tiền chảy sang chứng khoán. Ngược lại, khi thanh khoản căng thẳng, lãi suất tăng và thị trường dễ rơi vào trạng thái trầm lắng.
- Tâm lý và kỳ vọng nhà đầu tư: Kỳ vọng lãi suất giảm hoặc chính sách nới lỏng trong tương lai có thể thúc đẩy giá cổ phiếu tăng trước khi chính sách được triển khai. Ngược lại, lo ngại lãi suất tăng thường khiến nhà đầu tư thận trọng và giảm tỷ trọng cổ phiếu.
- Chính sách tài khóa và môi trường đầu tư: Đầu tư công, chính sách thuế và mức độ ổn định của môi trường pháp lý ảnh hưởng mạnh đến niềm tin thị trường. Trong nhiều giai đoạn, yếu tố này có thể làm lu mờ tác động của lãi suất tiết kiệm.
Các yếu tố ảnh hưởng đến lãi suất tiết kiệm và thị trường chứng khoán
Tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng gì đến thị trường chứng khoán không?
Tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng rõ rệt đến thị trường chứng khoán, thông qua tác động lên lợi nhuận doanh nghiệp, dòng vốn đầu tư và tâm lý thị trường. Biến động tỷ giá thường phản ánh trạng thái của kinh tế vĩ mô và có thể trở thành yếu tố dẫn dắt xu hướng cổ phiếu trong từng giai đoạn.
- Ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp: Doanh nghiệp xuất khẩu thường hưởng lợi khi đồng nội tệ mất giá do doanh thu quy đổi tăng. Ngược lại, doanh nghiệp nhập khẩu hoặc vay nợ ngoại tệ chịu áp lực chi phí cao hơn, làm giảm lợi nhuận và tác động tiêu cực đến giá cổ phiếu.
- Tác động đến dòng vốn ngoại: Tỷ giá ổn định hoặc đồng nội tệ mạnh giúp tăng sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán đối với nhà đầu tư nước ngoài. Khi tỷ giá biến động mạnh, rủi ro tỷ giá gia tăng có thể khiến khối ngoại giảm giải ngân hoặc rút vốn.
- Ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư trong nước: Biến động tỷ giá mạnh thường gắn với lo ngại vĩ mô, khiến nhà đầu tư thận trọng hơn. Ngược lại, tỷ giá ổn định tạo nền tảng tâm lý tích cực, hỗ trợ thanh khoản và xu hướng tăng của thị trường.
- Liên hệ với chính sách tiền tệ: Áp lực tỷ giá có thể buộc cơ quan điều hành phải điều chỉnh lãi suất hoặc chính sách tiền tệ, từ đó gián tiếp tác động đến định giá và dòng tiền trên thị trường chứng khoán.
Tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng gì đến thị trường chứng khoán không?
Câu hỏi thường gặp
Sau đây, Tổ Buôn Chứng Khoán sẽ tổng hợp lại một số câu hỏi thường gặp nhằm giúp nhà đầu tư hiểu hơn về tác động lãi suất tiết kiệm ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán.
Lãi suất tiết kiệm là gì và vì sao lại biến động?
Lãi suất tiết kiệm là mức lãi ngân hàng trả cho người gửi tiền. Lãi suất biến động do chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước, lạm phát, tăng trưởng kinh tế và nhu cầu vốn của hệ thống ngân hàng.
Lãi suất tiết kiệm giảm có phải luôn tốt cho chứng khoán không?
Lãi suất giảm thường hỗ trợ thị trường chứng khoán nhờ chi phí vốn thấp hơn và dòng tiền tìm kiếm kênh sinh lời cao hơn. Tuy nhiên, hiệu ứng tích cực còn phụ thuộc vào triển vọng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp.
Những nhóm cổ phiếu nào nhạy cảm nhất với biến động lãi suất?
Các nhóm cổ phiếu nhạy cảm với lãi suất gồm ngân hàng, bất động sản, chứng khoán và các doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính cao.
Nhà đầu tư nên làm gì khi lãi suất tiết kiệm liên tục thay đổi?
Nhà đầu tư nên theo dõi xu hướng lãi suất, cơ cấu lại danh mục phù hợp với chu kỳ tiền tệ, cân đối giữa cổ phiếu tăng trưởng và cổ phiếu phòng thủ, tránh quyết định cảm tính theo biến động ngắn hạn.
Có mối quan hệ nghịch chiều tuyệt đối giữa lãi suất tiết kiệm và chứng khoán không?
Không hoàn toàn tuyệt đối. Trong một số giai đoạn, chứng khoán vẫn có thể tăng dù lãi suất cao nếu nền kinh tế tăng trưởng tốt và doanh nghiệp duy trì lợi nhuận tích cực.
Xem thêm:
- TOP 12 danh sách cổ phiếu Midcap tiềm năng 2026
- Cổ phiếu phổ thông là gì? Quyền lợi và sự khác biệt với cổ phiếu ưu đãi
- Cổ phiếu Midcap là gì trong chứng khoán? Có nên đầu tư hay không?
Kết luận
Biến động lãi suất tiết kiệm là một trong những yếu tố vĩ mô quan trọng tác động trực tiếp và gián tiếp đến thị trường chứng khoán thông qua dòng tiền, chi phí vốn, định giá cổ phiếu và tâm lý nhà đầu tư. Mối quan hệ giữa lãi suất và chứng khoán mang tính nghịch chiều tương đối, không tuyệt đối, và luôn chịu chi phối bởi bối cảnh kinh tế, chính sách tiền tệ, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp cũng như các yếu tố vĩ mô khác như lạm phát và tỷ giá.
Do đó, thay vì nhìn lãi suất như một tín hiệu đơn lẻ, nhà đầu tư cần đặt biến động lãi suất trong tổng thể chu kỳ kinh tế để đánh giá xu hướng thị trường, xây dựng chiến lược đầu tư linh hoạt và quản trị rủi ro hiệu quả hơn trong từng giai đoạn. Đừng quên theo dõi Tổ Buôn Chứng Khoán để cập nhật thêm nhiều tin tức, kiến thức hữu ích về thị trường chứng khoán!
