Cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu là hai khái niệm quen thuộc nhưng thường khiến nhiều nhà đầu tư nhầm lẫn. Hiểu rõ bản chất, sự khác biệt và tác động của chúng đến thị trường sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác hơn. Hãy cùng Tổ Buôn Chứng Khoán khám phá chi tiết khái niệm, so sánh và phân tích lợi ích và rủi ro!
Cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu là gì?
Trong chứng khoán, nhiều doanh nghiệp lựa chọn phát hành thêm cổ phiếu thay vì chỉ chia cổ tức bằng tiền mặt. Điều này tạo ra hai khái niệm dễ gây nhầm lẫn giữa việc trả cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu.
Cổ phiếu thưởng là gì?
Cổ phiếu thưởng là số cổ phiếu mà doanh nghiệp phát hành thêm để tặng miễn phí cho cổ đông hiện hữu. Nguồn phát hành thường đến từ vốn chủ sở hữu sẵn có như thặng dư vốn cổ phần hoặc quỹ đầu tư phát triển. Một số điểm cần biết về cổ phiếu thưởng:
- Mục đích: Tăng vốn điều lệ, giữ chân cổ đông lâu dài và cải thiện tính thanh khoản trên thị trường.
- Cách thức nhận: Cổ đông sẽ được nhận thêm cổ phiếu tương ứng mà không cần bỏ thêm vốn.
- Tác động giá: Giá cổ phiếu trên thị trường sẽ được điều chỉnh giảm để phản ánh số lượng cổ phiếu tăng thêm.
- Lợi ích cho nhà đầu tư: Gia tăng số lượng cổ phiếu nắm giữ, tiềm năng hưởng lợi khi doanh nghiệp phát triển ổn định.

Cổ phiếu thưởng là gì?
Trả cổ tức bằng cổ phiếu là gì?
Thưởng cổ tức bằng cổ phiếu là hình thức doanh nghiệp chia lợi nhuận cho cổ đông bằng cách phát hành thêm cổ phiếu thay vì trả tiền mặt. Nhà đầu tư nhận thêm số lượng cổ phiếu theo một tỷ lệ nhất định. Hình thức này giúp doanh nghiệp giữ lại dòng tiền để tái đầu tư, đồng thời tăng vốn điều lệ, nhưng giá cổ phiếu thường được điều chỉnh giảm sau khi chia.
Thưởng cổ phiếu và trả cổ tức bằng cổ phiếu là gì?
Cả thưởng cổ phiếu và trả cổ tức bằng cổ phiếu đều là việc doanh nghiệp phát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Tuy nhiên, hai hình thức này có bản chất khác nhau:
- Cổ phiếu thưởng:
- Nguồn phát hành: Từ các quỹ như thặng dư vốn cổ phần, quỹ đầu tư phát triển.
- Mục đích: Mang tính “tặng thêm” để tăng vốn điều lệ và khuyến khích cổ đông gắn bó.
- Cổ tức bằng cổ phiếu:
- Nguồn phát hành: Từ lợi nhuận giữ lại sau khi kinh doanh.
- Mục đích: Thay vì chia tiền mặt, doanh nghiệp chia lợi nhuận bằng cổ phiếu để vừa giữ vốn, vừa thưởng cho cổ đông.
Tóm lại, cả hai hình thức đều làm tăng số lượng cổ phiếu lưu hành, dẫn đến việc giá cổ phiếu được điều chỉnh giảm để phản ánh sự thay đổi.

Cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu là gì?
So sánh cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu
Mặc dù đều làm tăng số lượng cổ phiếu lưu hành, cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu có bản chất và mục đích khác nhau. Bảng dưới đây sẽ giúp bạn so sánh chi tiết hai hình thức này dưới nhiều góc nhìn:
Tiêu chí | Cổ phiếu thưởng | Cổ tức bằng cổ phiếu |
| Nguồn phát hành | Thặng dư vốn cổ phần, quỹ đầu tư phát triển, quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu | Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối |
| Bản chất | Tặng thêm cổ phiếu cho cổ đông, mang tính thưởng | Chia lợi nhuận cho cổ đông nhưng bằng cổ phiếu thay vì tiền mặt |
| Mục đích | Tăng vốn điều lệ, tạo động lực giữ chân cổ đông, tăng thanh khoản | Giữ lại tiền mặt cho tái đầu tư, đồng thời vẫn đảm bảo quyền lợi cổ đông |
| Tác động đến vốn điều lệ | Tăng vốn điều lệ | Tăng vốn điều lệ |
| Ảnh hưởng đến dòng tiền của DN | Không ảnh hưởng vì dùng nguồn vốn chủ sở hữu có sẵn | Giữ lại tiền mặt, giúp doanh nghiệp tăng khả năng tái đầu tư |
| Ảnh hưởng đến giá cổ phiếu | Giá điều chỉnh giảm do tăng số lượng cổ phiếu lưu hành | Giá cũng được điều chỉnh giảm tương ứng tỷ lệ chia |
| Quyền lợi cổ đông | Nhận thêm cổ phiếu miễn phí, không phát sinh nghĩa vụ nộp thuế | Nhận thêm cổ phiếu theo tỷ lệ, không có dòng tiền mặt ngay |
| Tác động đến nhà đầu tư | Tăng số lượng cổ phiếu nắm giữ nhưng giá trị thị trường không đổi ngay | Tăng số lượng cổ phiếu, giá trị thị trường điều chỉnh, không có dòng tiền thực |
| Tần suất áp dụng | Ít phổ biến hơn, thường khi DN muốn điều chỉnh cơ cấu vốn | Khá phổ biến, nhất là với DN cần vốn để mở rộng kinh doanh |
So sánh cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu
Tóm lại, cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu đều làm tăng vốn điều lệ và số lượng cổ phiếu lưu hành, nhưng khác nhau ở nguồn phát hành và mục đích. Cổ phiếu thưởng phát hành từ các quỹ thuộc vốn chủ sở hữu, còn cổ tức bằng cổ phiếu chia từ lợi nhuận giữ lại. Cả hai đều hỗ trợ doanh nghiệp tái đầu tư, song tác động đến dòng tiền và tần suất áp dụng có sự khác biệt.
Lợi ích và rủi ro khi nhận cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu
Việc nhận cổ phiếu thưởng hay cổ tức bằng cổ phiếu đều mang lại những tác động nhất định cho cổ đông, doanh nghiệp và cả thị trường. Bảng dưới đây sẽ phân tích rõ lợi ích và rủi ro của từng trường hợp mà nhà đầu tư nên biết:
Góc nhìn | Lợi ích | Rủi ro |
| Cổ đông |
|
|
| Doanh nghiệp |
|
|
| Thị trường |
|
|
Lợi ích và rủi ro khi nhận cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu
Nhìn chung, việc nhận cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu mang lại lợi ích như tăng số lượng cổ phiếu, giữ lại vốn cho doanh nghiệp và cải thiện thanh khoản thị trường. Tuy nhiên, nó cũng tiềm ẩn rủi ro như giá cổ phiếu bị điều chỉnh giảm, không có dòng tiền mặt ngay và nguy cơ pha loãng giá trị sở hữu. Nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ để tận dụng lợi ích và hạn chế rủi ro.
Câu hỏi thường gặp
Khi tìm hiểu về cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu, nhà đầu tư thường thắc mắc nhiều vấn đề liên quan đến thuế, quy định pháp luật cũng như tác động thực tế đến giá trị cổ phiếu. Dưới đây là những câu hỏi phổ biến nhất.
Cổ tức bằng cổ phiếu có bị đánh thuế không?
Cổ tức bằng cổ phiếu hiện tại không bị đánh thuế thu nhập cá nhân, chỉ khi nhà đầu tư bán số cổ phiếu này thì mới phát sinh thuế từ giao dịch chuyển nhượng chứng khoán.
Cổ phiếu thưởng khác cổ tức bằng cổ phiếu như thế nào?
Cổ phiếu thưởng được phát hành từ các quỹ thuộc vốn chủ sở hữu, mang tính tặng thêm. Trong khi đó, cổ tức bằng cổ phiếu được chia từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của doanh nghiệp.

Có những quy định nào liên quan về việc trả cổ tức bằng cổ phiếu?
Doanh nghiệp phải được Đại hội đồng cổ đông thông qua, đăng ký tăng vốn điều lệ và thực hiện thủ tục phát hành theo quy định pháp luật chứng khoán trước khi chia cổ tức bằng cổ phiếu.
Nhận cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu có làm pha loãng giá trị cổ phiếu không?
Có, vì số lượng cổ phiếu lưu hành tăng lên, giá cổ phiếu trên sàn sẽ điều chỉnh giảm tương ứng. Tuy nhiên, giá trị sở hữu thực tế của cổ đông không thay đổi ngay sau khi chia.
Xem thêm:
- TOP 10 cổ phiếu Penny tiềm năng 2026
- Cổ phiếu Penny là gì? Có nên đầu tư loại cổ phiếu này?
- Cổ phiếu ưu đãi là gì? A – Z điều cần biết về cổ phiếu ưu đãi
Kết luận: Cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu là gì? Lợi ích và rủi ro nên biết
Cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu đều là hình thức doanh nghiệp phát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, nhưng khác nhau về nguồn gốc và mục đích: cổ phiếu thưởng được phát hành từ các quỹ thuộc vốn chủ sở hữu mang tính tặng thêm, trong khi cổ tức bằng cổ phiếu xuất phát từ lợi nhuận giữ lại của doanh nghiệp. Đừng quên theo dõi Tổ Buôn Chứng Khoán để hiểu đúng bản chất cổ phiếu, cổ tức nhằm đầu tư hiệu quả hơn!




