Mua cổ phiếu quỹ là gì? Vì sao nhiều doanh nghiệp lại chủ động mua lại cổ phiếu do chính mình phát hành? Hoạt động này mang ý nghĩa gì trong chiến lược tài chính và ảnh hưởng ra sao đến doanh nghiệp, nhà đầu tư? Cùng Tổ Buôn Chứng Khoán tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây!
Cổ phiếu quỹ là gì?
Cổ phiếu quỹ là cổ phiếu do chính công ty phát hành nhưng được mua lại và nắm giữ bởi chính công ty đó. Những cổ phiếu này không được tính vào tổng số cổ phiếu đang lưu hành, không có quyền biểu quyết và không được chia cổ tức. Cổ phiếu quỹ thường được sử dụng để điều tiết giá cổ phiếu hoặc phục vụ các mục tiêu tài chính nội bộ.
Cổ phiếu quỹ là gì?
Mua cổ phiếu quỹ là gì? Mục đích, đối tượng nên mua
Mua cổ phiếu quỹ không chỉ là một chiến lược tài chính quan trọng mà còn phản ánh cách doanh nghiệp quản lý vốn và truyền tải thông điệp đến nhà đầu tư. Vậy ai nên thực hiện hoạt động này và mục đích cụ thể là gì?
Mua lại cổ phiếu quỹ là gì?
Mua lại cổ phiếu quỹ là hoạt động doanh nghiệp sử dụng vốn để mua lại chính cổ phiếu của mình trên thị trường chứng khoán. Việc này thường được thực hiện khi công ty muốn gia tăng giá trị cổ phiếu, ổn định thị giá, hoặc thể hiện niềm tin vào triển vọng phát triển. Đây là một chiến lược tài chính được nhiều doanh nghiệp niêm yết áp dụng linh hoạt.
Mục đích
Việc mua cổ phiếu quỹ thường được doanh nghiệp thực hiện với nhiều mục tiêu chiến lược khác nhau. Dưới đây là một số mục đích phổ biến:
- Ổn định giá cổ phiếu khi thị trường biến động bất lợi
- Tăng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) bằng cách giảm số lượng cổ phiếu lưu hành
- Thể hiện sự tin tưởng của ban lãnh đạo vào tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp
- Dùng để thưởng cho nhân viên theo chương trình ESOP
- Hủy cổ phiếu nhằm giảm vốn điều lệ, tái cấu trúc tài chính
Nhìn chung, doanh nghiệp mua cổ phiếu quỹ nhằm ổn định giá cổ phiếu, tăng EPS, thể hiện niềm tin vào doanh nghiệp, phục vụ ESOP hoặc tái cấu trúc tài chính.
Ai nên mua cổ phiếu quỹ?
Không phải doanh nghiệp nào cũng phù hợp để mua cổ phiếu quỹ, bởi hoạt động này đòi hỏi nguồn lực tài chính vững vàng và chiến lược rõ ràng. Dưới đây là những đối tượng phù hợp để thực hiện giao dịch này:
- Doanh nghiệp có nguồn tiền mặt dư thừa, không có nhu cầu đầu tư cấp thiết trong ngắn hạn
- Công ty niêm yết muốn ổn định hoặc nâng giá cổ phiếu trên thị trường
- Doanh nghiệp chuẩn bị triển khai chương trình cổ phiếu thưởng (ESOP) cho nhân viên
- Doanh nghiệp muốn điều chỉnh lại cơ cấu vốn, giảm số lượng cổ phiếu đang lưu hành
Ai nên mua cổ phiếu quỹ?
Tóm lại, doanh nghiệp chỉ nên mua cổ phiếu quỹ khi có nguồn tiền nhàn rỗi, muốn ổn định giá cổ phiếu, chuẩn bị phát hành ESOP hoặc cần điều chỉnh cơ cấu vốn.
Điều kiện và quy định về mua cổ phiếu quỹ
Để đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật, hoạt động mua cổ phiếu ngân quỹ phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện, quy định và thực hiện đúng trình tự theo quy định hiện hành. Cùng Tổ Buôn Chứng Khoán tổng hợp điều kiện và quy định mua cổ phiếu quỹ ngay!
Điều kiện mua cổ phiếu quỹ
Để được phép mua cổ phiếu quỹ, doanh nghiệp phải đáp ứng một số điều kiện nhất định theo quy định của pháp luật. Dưới đây là các điều kiện cơ bản:
- Có đủ nguồn vốn chủ sở hữu để thực hiện mua cổ phiếu quỹ (thường là lợi nhuận sau thuế chưa phân phối hoặc các quỹ hợp pháp).
- Đảm bảo thanh khoản và khả năng thanh toán sau khi mua cổ phiếu ngân quỹ.
- Không thuộc thời gian bị hạn chế giao dịch, như trong thời gian công bố thông tin tài chính hoặc khi có biến động lớn về cổ phiếu.
- Có nghị quyết hoặc quyết định của Đại hội đồng cổ đông hoặc Hội đồng quản trị (tùy từng trường hợp).
Điều kiện
Nói cách khác, để được mua cổ phiếu quỹ, doanh nghiệp cần có đủ nguồn vốn hợp pháp, đảm bảo thanh khoản, không vi phạm thời gian hạn chế giao dịch và có quyết định phê duyệt từ cổ đông hoặc HĐQT.
Quy định pháp lý
Việc mua lại cổ phiếu quỹ tại Việt Nam phải tuân thủ các quy định pháp lý được nêu rõ trong Luật Chứng khoán, Luật Doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn liên quan. Một số quy định pháp lý quan trọng gồm:
- Doanh nghiệp chỉ được mua cổ phiếu ngân quỹ khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định tại Luật Doanh nghiệp 2020 và Luật Chứng khoán 2019.
- Phải công bố thông tin trước khi thực hiện giao dịch bao gồm: số lượng cổ phiếu dự kiến mua, mục đích mua, nguồn vốn và thời gian thực hiện.
- Giao dịch mua cổ phiếu quỹ phải thực hiện qua sàn giao dịch chứng khoán và tuân thủ quy định về biên độ, khối lượng đặt lệnh tối đa mỗi ngày.
- Không được mua cổ phiếu ngân quỹ trong thời gian bị hạn chế giao dịch (như khi có thông tin nội bộ chưa công bố, chuẩn bị chia cổ tức, phát hành thêm,…).
- Phải báo cáo kết quả giao dịch sau khi hoàn tất, đảm bảo minh bạch với cổ đông và thị trường.
Quy định pháp lý
Do đó, việc mua cổ phiếu quỹ phải tuân thủ quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán, bao gồm: đáp ứng điều kiện pháp lý, công bố thông tin trước giao dịch, mua qua sàn theo đúng quy định, tránh thời gian bị hạn chế và báo cáo kết quả sau giao dịch.
Trình tự, thủ tục
Để thực hiện việc mua cổ phiếu quỹ một cách hợp pháp và minh bạch, doanh nghiệp cần tuân theo trình tự và thủ tục cụ thể như sau:
- Bước 1: Xác định nhu cầu và mục đích mua cổ phiếu ngân quỹ, đồng thời kiểm tra điều kiện tài chính của doanh nghiệp.
- Bước 2: Thông qua quyết định mua cổ phiếu lại quỹ tại Đại hội đồng cổ đông hoặc Hội đồng quản trị (tùy theo thẩm quyền).
- Bước 3: Công bố thông tin trước giao dịch ít nhất 7 ngày làm việc, bao gồm số lượng cổ phiếu dự kiến mua, thời gian, mục đích và nguồn vốn.
- Bước 4: Thực hiện giao dịch mua cổ phiếu quỹ qua sàn giao dịch chứng khoán theo đúng quy định về khối lượng và giá giao dịch.
- Bước 5: Công bố kết quả giao dịch trong vòng 7 ngày làm việc sau khi hoàn tất, đồng thời cập nhật báo cáo tài chính và cơ cấu vốn nếu có thay đổi.
Trình tự, thủ tục
Tổng hợp lại, trình tự mua cổ phiếu quỹ gồm: xác định nhu cầu, phê duyệt quyết định mua, công bố thông tin trước giao dịch, mua cổ phiếu qua sàn đúng quy định và báo cáo kết quả sau giao dịch.
Lợi ích và rủi ro mua cổ phiếu quỹ
| Góc nhìn | Lợi ích | Rủi ro |
| Doanh nghiệp |
|
|
| Cổ đông |
|
|
| Thị trường |
|
|
Tóm lại, việc mua cổ phiếu quỹ mang lại lợi ích về tài chính, giá cổ phiếu và niềm tin thị trường, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro về dòng tiền, nghi ngờ thao túng và giảm minh bạch nếu không được thực hiện minh bạch và hợp lý.
Lưu ý khi đầu tư cổ phiếu quỹ
Khi doanh nghiệp công bố kế hoạch mua cổ phiếu quỹ, nhà đầu tư cần phân tích kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định đầu tư. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng:
- Xem xét năng lực tài chính của doanh nghiệp: Mua lại cổ phiếu quỹ bằng nguồn vốn bền vững là dấu hiệu tích cực, ngược lại có thể gây áp lực tài chính.
- Đánh giá mục đích mua lại: Nếu nhằm tăng giá trị cổ đông hoặc hỗ trợ giá hợp lý thì đáng tin cậy hơn so với việc che giấu kết quả kinh doanh kém.
- Theo dõi thông tin minh bạch: Doanh nghiệp cần công bố rõ ràng về khối lượng, thời gian, giá dự kiến và kết quả giao dịch.
- Tránh chạy theo tâm lý đám đông: Không nên đầu tư chỉ vì kỳ vọng giá tăng ngắn hạn, hãy nhìn vào giá trị nội tại của doanh nghiệp.
Lưu ý khi đầu tư cổ phiếu quỹ
Tổng hợp lại, khi đầu tư vào cổ phiếu quỹ, nhà đầu tư cần đánh giá năng lực tài chính và mục đích mua lại của doanh nghiệp, theo dõi mức độ minh bạch thông tin, và tránh chạy theo tâm lý đám đông.
Câu hỏi thường gặp
Dưới đây là những câu hỏi phổ biến liên quan việc mua và bán cổ phiếu quỹ mà nhiều nhà đầu tư quan tâm:
Doanh nghiệp có quyền mua lại cổ phiếu quỹ không?
Có. Doanh nghiệp được quyền mua lại cổ phiếu quỹ nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của Luật Doanh nghiệp và Luật Chứng khoán.
Doanh nghiệp có thể bán cổ phiếu quỹ không?
Có. Doanh nghiệp được phép bán cổ phiếu quỹ nhưng phải tuân thủ điều kiện về thời gian nắm giữ, phương thức giao dịch và công bố thông tin.
Mua cổ phiếu quỹ có làm giảm vốn điều lệ?
Không. Vì khi công ty mua lại cổ phiếu của chính mình, số cổ phiếu này bị treo và không được tính vào số cổ phiếu đang lưu hành, nhưng vốn điều lệ vẫn giữ nguyên.
Có rủi ro nào khi doanh nghiệp mua cổ phiếu quỹ không?
Có. Doanh nghiệp có thể gặp nhiều rủi ro khi mua cổ phiếu quỹ bao gồm mất cân đối tài chính, nghi ngờ thao túng giá cổ phiếu nếu thiếu minh bạch và gây hiểu lầm cho nhà đầu tư.
Câu hỏi thường gặp
Bán lại cổ phiếu quỹ phải đảm bảo yêu cầu nào?
Doanh nghiệp phải nắm giữ cổ phiếu quỹ ít nhất 6 tháng trước khi bán lại và phải công bố thông tin đầy đủ theo quy định.
Chứng chỉ quỹ khác gì cổ phiếu?
Chứng chỉ quỹ và cổ phiếu có nhiều điểm khác biệt về bản chất, quyền lợi và cách thức đầu tư, cụ thể như sau:
| Tiêu chí | Cổ phiếu | Chứng chỉ quỹ |
| Bản chất | Sở hữu một phần vốn của công ty cổ phần | Sở hữu một phần vốn của quỹ đầu tư |
| Người phát hành | Công ty cổ phần | Công ty quản lý quỹ |
| Quyền lợi | Có quyền biểu quyết, nhận cổ tức, tham gia ĐHCĐ | Không có quyền biểu quyết, chỉ nhận lợi nhuận từ đầu tư |
| Rủi ro | Cao hơn, phụ thuộc vào hoạt động kinh doanh của công ty | Thấp hơn, do được quản lý chuyên nghiệp và đa dạng hóa danh mục |
| Mức độ chủ động | Chủ động mua bán, quyết định đầu tư | Bị động, quỹ đầu tư thay nhà đầu tư quyết định |
Mua lại cổ phiếu quỹ có cần phải báo cáo hay không?
Có. Doanh nghiệp phải công bố thông tin trước và sau giao dịch, đồng thời báo cáo kết quả với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán.
Cổ phiếu quỹ là tài sản hay nguồn vốn?
Cổ phiếu quỹ là tài sản trên bảng cân đối kế toán. Nhưng được ghi nhận là khoản giảm nguồn vốn chủ sở hữu (vốn cổ phần) chứ không phải là tài sản có giá trị gia tăng như các tài sản khác.
Xem thêm:
- Phát hành cổ phiếu ESOP là gì? Quy chế, tầm ảnh hưởng và khả năng bán
- Cổ phiếu ESOP khi nào được bán?
- Cổ phiếu ESOP là gì? Quy chế, ưu và nhược điểm của ESOP
Kết luận: Mua cổ phiếu quỹ là gì? Điều kiện, quy định, lợi ích và rủi ro
Mua cổ phiếu quỹ là hoạt động tài chính giúp doanh nghiệp tối ưu cơ cấu vốn, hỗ trợ giá cổ phiếu và gia tăng giá trị cổ đông. Tuy nhiên, quá trình này cần tuân thủ chặt chẽ các điều kiện, quy định pháp lý và thực hiện minh bạch để tránh rủi ro. Nhà đầu tư nên đánh giá kỹ mục đích, năng lực tài chính và thông tin công bố trước khi đưa ra quyết định. Hãy luôn giữ vững góc nhìn phân tích và đồng hành cùng Tổ Buôn Chứng Khoán để cập nhật kiến thức đầu tư chuẩn xác, thực tiễn!
