Cổ phiếu quỹ là gì? Vì sao nhiều doanh nghiệp lớn sẵn sàng chi hàng trăm tỷ để mua lại cổ phiếu của chính mình? Những thắc mắc xoay quanh loại cổ phiếu đặc biệt này sẽ được Tổ Buôn Chứng Khoán bóc tách chi tiết trong bài viết dưới đây. Cùng khám phá ngay!
Cổ phiếu quỹ là gì?
Trước khi đi sâu vào các quy định và tác động, hãy cùng tìm hiểu cổ phiếu quỹ là gì, đặc điểm và vai trò của loại cổ phiếu đặc biệt này trong hoạt động doanh nghiệp. Những cổ phiếu này không được tính vào tổng số cổ phiếu đang lưu hành, không có quyền biểu quyết, không được chia cổ tức và không dùng để tính chỉ số EPS. Việc mua cổ phiếu quỹ thường nhằm mục đích ổn định giá cổ phiếu hoặc tăng giá trị cho cổ đông hiện hữu.
Cổ phiếu quỹ là gì?
Cổ phiếu quỹ có đặc điểm gì?
Sau khi đã hiểu cổ phiếu quỹ là gì, nhà đầu tư nên tìm hiểu thêm về những đặc điểm riêng của loại cổ phiếu này. Đây là dạng cổ phiếu đặc biệt do chính doanh nghiệp mua lại từ thị trường và tự nắm giữ. Khác với cổ phiếu phổ thông, cổ phiếu quỹ không mang lại quyền lợi cho cổ đông và cũng không được tính vào các chỉ số tài chính quan trọng. Một số đặc điểm nổi bật gồm:
Tóm lại, cổ phiếu quỹ là cổ phiếu do công ty mua lại và nắm giữ, không có quyền biểu quyết, không được chia cổ tức, không được mua cổ phiếu mới và không được tính vào EPS. Loại cổ phiếu này không thuộc về cổ đông nào, công ty có thể giữ, bán lại hoặc hủy theo mục tiêu tài chính, nhưng phải tuân thủ giới hạn pháp luật.
Mua bán cổ phiếu quỹ có tác dụng gì?
Khi đã hiểu rõ cổ phiếu quỹ là gì, nhà đầu tư có thể thấy hoạt động mua bán loại cổ phiếu này mang lại nhiều lợi ích chiến lược cho doanh nghiệp, đặc biệt trong việc điều tiết thị trường và quản trị tài chính. Một số tác dụng nổi bật của hoạt động này bao gồm:
- Ổn định hoặc nâng giá cổ phiếu khi thị trường biến động tiêu cực
- Cải thiện các chỉ số tài chính như EPS (thu nhập trên mỗi cổ phiếu)
- Tăng niềm tin của nhà đầu tư về tiềm lực tài chính và triển vọng công ty
- Làm quỹ thưởng cổ phiếu cho nhân viên (ESOP) hoặc cổ đông chiến lược
- Tối ưu hóa cơ cấu vốn mà không cần phát hành mới
Mua bán cổ phiếu quỹ có tác dụng gì?
Nói cách khác, mua bán cổ phiếu quỹ giúp doanh nghiệp ổn định giá cổ phiếu, cải thiện chỉ số tài chính, tăng niềm tin nhà đầu tư và tối ưu hóa cơ cấu vốn. Đây cũng là công cụ hiệu quả để thưởng cổ phiếu cho nhân viên hoặc cổ đông chiến lược.
Quy định mua bán cổ phiếu quỹ
Hiểu rõ cổ phiếu quỹ là gì không chỉ dừng ở khái niệm, mà còn liên quan đến các quy định pháp lý khi mua bán loại cổ phiếu này. Hoạt động giao dịch phải tuân thủ nghiêm ngặt để đảm bảo minh bạch, tránh thao túng giá và bảo vệ quyền lợi cổ đông. Cùng Tổ Buôn Chứng Khoán điểm qua các quy định cụ thể theo Luật Chứng khoán 2019!
Quy định mua cổ phiếu quỹ
Công ty đại chúng được phép mua lại cổ phiếu do chính mình phát hành, nhưng phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Có nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông nếu mua trên 10% tổng số cổ phần phổ thông đang lưu hành. Trường hợp dưới 10%, Hội đồng quản trị có thể quyết định nếu điều lệ công ty cho phép.
- Nguồn vốn dùng để mua cổ phiếu quỹ phải là nguồn vốn hợp pháp như lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, thặng dư vốn cổ phần hoặc các quỹ thuộc vốn chủ sở hữu.
- Phải ủy quyền cho công ty chứng khoán được cấp phép thực hiện giao dịch (trừ khi công ty đó là thành viên giao dịch).
- Không được thực hiện mua cổ phiếu quỹ nếu công ty đang:
- Có nợ quá hạn,
- Đang phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn,
- Đang trong thời gian bị chào mua công khai.
- Mỗi phiên giao dịch không được mua quá 10% tổng khối lượng đăng ký.
- Sau khi mua xong, công ty phải báo cáo và công bố thông tin theo quy định, đồng thời thực hiện ghi nhận giảm vốn điều lệ tương ứng nếu có nghị quyết hủy cổ phiếu.
Quy định mua bán cổ phiếu quỹ
Nhìn chung, công ty đại chúng được mua lại cổ phiếu quỹ nếu đáp ứng các điều kiện về nguồn vốn hợp pháp, phê duyệt của cổ đông hoặc HĐQT, và không vi phạm các giới hạn pháp lý. Sau giao dịch, công ty phải công bố thông tin và ghi nhận thay đổi vốn nếu có nghị quyết hủy cổ phiếu.
Quy định bán cổ phiếu quỹ
Khi đã hiểu rõ cổ phiếu quỹ là gì, nhà đầu tư cũng nên nắm các quy định pháp lý liên quan đến việc bán lại loại cổ phiếu này. Công ty đại chúng có thể bán lại cổ phiếu quỹ, nhưng cần đáp ứng các yêu cầu pháp lý sau:
- Chỉ được phép bán sau ít nhất 6 tháng kể từ ngày kết thúc đợt mua gần nhất, trừ trường hợp cổ phiếu được dùng để thưởng cho người lao động.
- Phải có phương án bán cổ phiếu quỹ rõ ràng, được Hội đồng quản trị thông qua, bao gồm: thời gian bán, nguyên tắc xác định giá, khối lượng, mục đích sử dụng.
- Phải báo cáo và công bố thông tin đến Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và thị trường ít nhất 7 ngày trước khi bắt đầu giao dịch.
- Thời gian thực hiện bán tối đa là 90 ngày kể từ ngày bắt đầu giao dịch.
- Sau khi bán xong, công ty phải báo cáo kết quả giao dịch trong vòng 10 ngày làm việc và nêu rõ lý do nếu không hoàn tất toàn bộ số lượng đăng ký.
Quy định bán cổ phiếu quỹ
Tổng hợp lại, công ty đại chúng chỉ được bán cổ phiếu quỹ sau ít nhất 6 tháng kể từ đợt mua gần nhất (trừ khi dùng để thưởng cho nhân viên) và phải có phương án bán cụ thể do Hội đồng quản trị phê duyệt. Toàn bộ quá trình giao dịch cần được báo cáo và công bố thông tin đầy đủ theo quy định pháp luật.
Điều kiện mua bán cổ phiếu quỹ
Để hiểu rõ hơn cổ phiếu quỹ là gì và cách doanh nghiệp thực hiện giao dịch loại cổ phiếu này, nhà đầu tư cần nắm rõ các quy định liên quan. Việc mua hoặc bán cổ phiếu quỹ không chỉ phải tuân thủ pháp luật, mà còn cần đáp ứng các điều kiện cụ thể về tài chính, thời gian và mục đích sử dụng. Dưới đây là những điều kiện quan trọng cần lưu ý:
Điều kiện mua cổ phiếu quỹ
Công ty chỉ được phép mua cổ phiếu quỹ nếu đảm bảo đủ điều kiện tài chính và không vi phạm các giới hạn pháp lý đã được quy định. Những điều kiện này giúp đảm bảo giao dịch không ảnh hưởng tiêu cực đến quyền lợi cổ đông hoặc gây nhiễu loạn thị trường.
- Có phương án mua lại được HĐQT hoặc ĐHĐCĐ phê duyệt, nêu rõ thời gian, khối lượng, nguyên tắc xác định giá.
- Nguồn vốn hợp pháp, không sử dụng vốn điều lệ, mà từ thặng dư vốn cổ phần, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, hoặc quỹ thuộc vốn chủ sở hữu.
- Không rơi vào các trường hợp bị cấm như:
- Có khoản nợ quá hạn,
- Đang phát hành cổ phiếu để tăng vốn,
- Đang bị chào mua công khai từ bên ngoài,
- Đang thực hiện mua lại cổ phiếu trong vòng 6 tháng gần nhất (trừ trường hợp đặc biệt).
Điều kiện mua cổ phiếu quỹ
Tóm lại, để được mua cổ phiếu quỹ, công ty phải có phương án được phê duyệt, sử dụng nguồn vốn hợp pháp và không vi phạm các quy định pháp lý như nợ quá hạn, đang phát hành thêm cổ phiếu hoặc bị chào mua công khai. Việc mua lại chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ điều kiện tài chính và không làm ảnh hưởng đến quyền lợi cổ đông.
Điều kiện bán lại cổ phiếu ngân quỹ
Việc bán cổ phiếu quỹ cũng phải tuân theo các điều kiện chặt chẽ, nhằm tránh việc lợi dụng giao dịch nội bộ để thao túng thị trường hoặc làm méo mó giá cổ phiếu. Công ty chỉ được bán ra khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu sau:
- Thời gian nắm giữ tối thiểu 6 tháng kể từ đợt mua gần nhất, trừ khi dùng để thưởng cổ phiếu cho người lao động.
- Có phương án bán cụ thể do Hội đồng quản trị thông qua, bao gồm:
- Thời gian thực hiện,
- Nguyên tắc định giá,
- Mục đích bán và đối tượng nhận.
- Không được chào bán ra công chúng trừ khi thực hiện theo quy định cụ thể về phát hành riêng lẻ hoặc sử dụng cho chương trình ESOP.
Điều kiện bán lại cổ phiếu ngân quỹ
Như vậy, công ty chỉ được bán lại cổ phiếu quỹ sau khi nắm giữ ít nhất 6 tháng (trừ trường hợp thưởng cho nhân viên) và phải có phương án bán rõ ràng do Hội đồng quản trị phê duyệt. Việc bán không được thực hiện công khai trừ khi tuân theo quy định về phát hành riêng lẻ hoặc chương trình ESOP.
Lợi ích và rủi ro khi sở hữu cổ phiếu quỹ
Sở hữu cổ phiếu quỹ mang lại cả lợi ích lẫn rủi ro cho doanh nghiệp. Bảng dưới đây sẽ giúp nhà đầu tư so sánh hai khía cạnh này một cách rõ ràng:
Lợi ích và rủi ro khi sở hữu cổ phiếu quỹ
Nhìn chung, sở hữu cổ phiếu quỹ vừa mang đến giá trị chiến lược cho doanh nghiệp và nhà đầu tư, vừa góp phần ổn định thị trường nếu được thực hiện minh bạch. Tuy nhiên, nếu quản lý không chặt chẽ, hoạt động này có thể gây ra rủi ro về tài chính, tạo nghi ngờ trong giới đầu tư và ảnh hưởng tiêu cực đến sự minh bạch của thị trường chứng khoán.
Câu hỏi thường gặp
Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp mà các nhà đầu tư thường bối rối trước khi mua cổ phiếu quỹ. Hãy để Tổ Buôn Chứng Khoán giải mã nhanh các câu hỏi!
Quỹ cổ phiếu là gì?
Quỹ cổ phiếu là cổ phiếu do công ty tự mua lại và nắm giữ, không thuộc sở hữu của nhà đầu tư và không có quyền lợi như chia cổ tức hay biểu quyết.
Cổ phiếu quỹ khác gì so với cổ phiếu phổ thông?
Cổ phiếu phổ thông là loại mà nhà đầu tư vẫn mua bán mỗi ngày trên sàn. Khi sở hữu loại này, nhà đầu tư được chia cổ tức, được đi họp cổ đông và có quyền biểu quyết. Ngược lại, cổ phiếu quỹ không mang lại bất kỳ quyền lợi nào, không chia lời, cũng không có tiếng nói trong hoạt động của công ty. Nó chỉ là cổ phiếu công ty mua lại và giữ riêng.
Câu hỏi thường gặp
Ai có quyền quyết định mua cổ phiếu ngân quỹ và theo quy trình nào?
Việc mua cổ phiếu quỹ do Hội đồng quản trị hoặc Đại hội đồng cổ đông quyết định, tùy theo tỷ lệ cổ phiếu muốn mua lại:
- Nếu mua lại trên 10% tổng số cổ phần phổ thông đang lưu hành trong mỗi 12 tháng: Phải do Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) quyết định thông qua nghị quyết.
- Nếu mua lại từ 10% trở xuống: Có thể do Hội đồng quản trị (HĐQT) quyết định, nếu được quy định trong điều lệ công ty.
Cổ phiếu quỹ có được chia cổ tức hay quyền biểu quyết không?
Không. Cổ phiếu quỹ không được chia cổ tức và nhà đầu tư không có quyền biểu quyết.
Bán cổ phiếu quỹ có tác dụng gì?
Bán cổ phiếu quỹ giúp công ty thu về vốn, thưởng cổ phiếu cho nhân viên mà không cần phát hành thêm, đồng thời tăng tính thanh khoản và linh hoạt trong điều chỉnh vốn.
Xem thêm:
- Cổ phiếu ESOP là gì? Quy chế, ưu và nhược điểm của ESOP
- Cổ phiếu ESOP khi nào được bán?
- Phát hành cổ phiếu ESOP là gì? Quy chế, tầm ảnh hưởng và khả năng bán
Kết luận: Cổ phiếu quỹ là gì?
Tóm lại, cổ phiếu quỹ là một công cụ tài chính quan trọng giúp doanh nghiệp linh hoạt trong quản trị vốn, ổn định thị giá cổ phiếu và gia tăng niềm tin từ nhà đầu tư. Tuy nhiên, quá trình mua bán cổ phiếu quỹ phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp lý và điều kiện nội bộ để đảm bảo minh bạch, tránh rủi ro thao túng thị trường. Việc hiểu rõ cổ phiếu quỹ là gì, cùng với đặc điểm, lợi ích, rủi ro và quy trình liên quan sẽ giúp cả nhà đầu tư lẫn doanh nghiệp sử dụng hiệu quả công cụ này, phục vụ cho chiến lược phát triển dài hạn.
