Cổ phiếu ESOP là gì? Quy chế, ưu và nhược điểm của ESOP

Cổ phiếu ESOP là gì? Vì sao ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn hình thức này như một chiến lược đãi ngộ và giữ chân nhân sự chủ chốt? Trong bài viết này, Tổ Buôn Chứng Khoán sẽ đồng hành cùng nhà đầu tư khám phá toàn diện về khái niệm, quy chế phát hành, cùng những ưu và nhược điểm của ESOP!

Cổ phiếu ESOP là gì?

Cổ phiếu ESOP là gì? Đây là là một khái niệm không còn xa lạ trong môi trường doanh nghiệp hiện đại, đặc biệt tại các công ty niêm yết và startup. Để hiểu rõ hơn về bản chất và cách thức vận hành của ESOP, hãy cùng đi sâu vào các khía cạnh cụ thể dưới đây.

Tìm hiểu về cổ phần ESOP

Cổ phần ESOP (Employee Stock Ownership Plan) là hình thức doanh nghiệp thưởng cổ phiếu cho người lao động, giúp họ trở thành cổ đông của công ty. Đây là một công cụ nhằm gắn kết lợi ích giữa doanh nghiệp và nhân viên, đồng thời tạo động lực làm việc lâu dài cho người lao động.

Cổ phiếu ESOP là gì?

Phát hành cổ phiếu ESOP là gì?

Phát hành cổ phiếu ESOP là quá trình doanh nghiệp phân phối một lượng cổ phần nhất định cho nhân viên theo quy định nội bộ hoặc kế hoạch đã được thông qua. Việc phát hành này có thể được thực hiện bằng cách phát hành mới hoặc trích từ cổ phiếu quỹ của công ty, nhằm ghi nhận đóng góp, giữ chân nhân tài và khuyến khích sự gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

Ai là người được nhận cổ phiếu ESOP?

Cổ phiếu ESOP thường được trao cho những cá nhân có đóng góp lớn và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp, cụ thể là:

• Ban lãnh đạo và nhân sự chủ chốt có vai trò chiến lược trong hoạt động công ty
• Nhân viên có thành tích nổi bật hoặc đạt KPI vượt trội
• Người lao động gắn bó lâu dài, thể hiện cam kết phát triển cùng doanh nghiệp

Nói cách khác, cổ phiếu ESOP là phần thưởng dành cho những cá nhân có đóng góp nổi bật và cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp.

Ai là người được nhận cổ phiếu ESOP?

Quy chế phát hành ESOP tại doanh nghiệp

Việc phát hành cổ phiếu ESOP phải tuân theo quy định tại Luật Chứng khoán, điều lệ công ty và được thông qua bởi Đại hội đồng cổ đông. Quy chế này thường bao gồm các nội dung chính sau:

• Đối tượng áp dụng: Nhân viên, quản lý hoặc cá nhân có đóng góp đặc biệt cho công ty
• Tỷ lệ phát hành: Không vượt quá 5% số cổ phiếu đang lưu hành (với công ty đại chúng)
• Giá phát hành: Có thể ưu đãi hơn giá thị trường hoặc bằng mệnh giá
• Điều kiện hưởng ESOP: Thường yêu cầu thời gian làm việc tối thiểu hoặc thành tích cụ thể
• Thời gian hạn chế chuyển nhượng: Thông thường từ 1–3 năm kể từ ngày được phân phối
• Thủ tục thông qua: Cần có nghị quyết Đại hội đồng cổ đông (trừ một số trường hợp theo quy định)

Tóm lại, quy chế phát hành ESOP giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng, đồng thời gắn trách nhiệm của người lao động với sự phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

Quy chế phát hành ESOP tại doanh nghiệp

Ưu điểm và nhược điểm của cổ phiếu ESOP

Cổ phiếu ESOP mang lại nhiều lợi ích cho người phát hành và người sở hữu, nhưng cũng đi kèm với một số rủi ro và hạn chế. Dưới đây là bảng so sánh giúp doanh nghiệp, nhân viên và cổ đông có góc nhìn rõ ràng hơn

Tóm lại, cổ phiếu ESOP nổi bật với ưu điểm về việc tạo động lực, giữ chân nhân tài và chia sẻ lợi ích cùng doanh nghiệp. Tuy nhiên, các nhà quản lý công ty cũng cần lưu ý đến nguy cơ pha loãng cổ phần, rủi ro tài chính với nhân viên và yêu cầu cao về tính minh bạch trong quá trình triển khai.

Ưu điểm và nhược điểm của cổ phiếu ESOP

Câu hỏi thường gặp

Sau khi hiểu rõ cổ phiếu ESOP là gì thì rất nhiều người lao động và nhà đầu tư vẫn còn nhiều băn khoăn về các quyền lợi, nghĩa vụ cũng như thời điểm mua bán cổ phiếu ESOP. Dưới đây là những thắc mắc phổ biến cùng câu trả lời súc tích, dễ hiểu:

Cổ phiếu ESOP có bán được không?

CÓ. ESOP hoàn toàn có thể chuyển nhượng, tuy nhiên người sở hữu cần tuân thủ thời gian “lock” cổ phiếu theo chính sách của công ty, thường kéo dài từ 1 đến 3 năm.

Cổ phiếu ESOP khi nào được bán?

Nhân viên chỉ được bán cổ phiếu ESOP khi đã đáp ứng đủ điều kiện được công ty đặt ra. Ví dụ, người lao động hoàn tất thời gian làm việc cam kết hoặc đạt được hiệu suất công việc nhất định.

Câu hỏi thường gặp về ESOP

Khi nào nên mua cổ phiếu ESOP?

Nhà đầu tư nên cân nhắc tham gia mua ESOP nếu đánh giá cao tiềm năng tăng trưởng của công ty và được mua với mức giá thấp hơn giá thị trường.

Bán ESOP cổ phiếu có phải nộp thuế TNCN?

CÓ. Khi thực hiện giao dịch bán cổ phiếu ESOP, người bán phải kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân theo quy định về chuyển nhượng chứng khoán.

Cổ phiếu ESOP có được chia cổ tức không?

CÓ. Trong trường hợp cổ phiếu ESOP đã chính thức thuộc quyền sở hữu và không còn bị hạn chế, người nắm giữ vẫn được hưởng cổ tức như các cổ đông thông thường.

Xem thêm: Cổ phiếu ESOP khi nào được bán?

Kết luận: Cổ phiếu ESOP là gì?

Tóm lại, cổ phiếu ESOP là một chính sách đãi ngộ bằng cổ phần mà doanh nghiệp dành cho nhân viên, nhằm thúc đẩy sự gắn bó và cống hiến lâu dài. Việc phát hành ESOP cần tuân thủ quy chế minh bạch, vừa tạo động lực cho người lao động, vừa kiểm soát tốt nguy cơ pha loãng cổ phiếu. Việc nắm rõ bản chất và điều kiện áp dụng ESOP mà Tổ Buôn Chứng Khoán đã phân tích ở trên, sẽ giúp doanh nghiệp vận hành ổn định và phát triển bền vững hơn!